अक्षय्य तृतीया: साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक शुभ आणि मंगल सण
schedule19 Apr 26 person by visibility 142 categoryसामाजिक
अक्षय तृतीया हा हिंदू संस्कृतीतील अत्यंत महत्त्वाचा आणि मंगलमय सण आहे. वैशाख शुद्ध तृतीया या दिवशी हा सण साजरा केला जातो. भारतीय पंचांगानुसार जे साडेतीन शुभ मुहूर्त मानले जातात, त्यापैकी हा एक पूर्ण मुहूर्त आहे. या दिवसाचे वैशिष्ट्य म्हणजे या दिवशी सुरू केलेले कोणतेही शुभ कार्य, दिलेले दान किंवा केलेला जप यांचा कधीही क्षय होत नाही, म्हणजेच त्याचा नाश होत नाही, म्हणून याला 'अक्षय' तृतीया असे म्हणतात. धार्मिक मान्यतेनुसार, याच दिवशी त्रेतायुगाचा प्रारंभ झाला होता आणि भगवान परशुराम यांचा जन्मही याच दिवशी झाला होता. महाराष्ट्रात या दिवशी मातीच्या माठाची पूजा करून पितरांचे स्मरण करण्याची आणि गरिबांना पाणी व अन्न दान करण्याची परंपरा आहे.
शेतकरी वर्गासाठी हा दिवस विशेष महत्त्वाचा असतो. अक्षय तृतीयेच्या मुहूर्तावर नवीन पिकांच्या पेरणीची किंवा शेतीच्या कामांची सुरुवात केली जाते, ज्याला 'अक्षत' टाकणे असेही म्हणतात. व्यापारी वर्ग या दिवशी नवीन हिशोबाच्या वह्यांचे पूजन करतात. तसेच सुवर्ण खरेदीसाठी हा दिवस अतिशय शुभ मानला जातो, कारण या दिवशी खरेदी केलेले सोने घरात समृद्धी टिकवून ठेवते अशी धारणा आहे. हा सण केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून, तो दानधर्म, परोपकार आणि नवीन सुरुवातीचा संदेश देणारा आहे. ग्रामीण भागात या दिवशी आंब्याचे पन्हे आणि पुरणपोळीचा नैवेद्य दाखवून अक्षय तृतीयेचा आनंद साजरा केला जातो. सुवासिनी स्त्रिया चैत्र गौरीचे विसर्जनही याच दिवशी करतात, ज्यामुळे या सणाला एक वेगळेच मांगल्याचे स्वरूप प्राप्त होते.
🟠🟠🟠🟠🟠🟠🟠🟠🟠
🔸19 एप्रिल दिनविशेष
१९ एप्रिल रोजी घडलेल्या महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना, जन्म आणि मृत्यू यांची माहिती खालीलप्रमाणे :
▪️ऐतिहासिक घटना
१७७५: अमेरिकन क्रांती युद्धाची पहिली लढाई लेक्सिंग्टन आणि कॉन्कॉर्ड येथे सुरू झाली.
१८८२: प्रसिद्ध उत्क्रांतीवादी शास्त्रज्ञ चार्ल्स डार्विन यांचे निधन झाले.
१९१०: हॅलेचा धुमकेतू पृथ्वीवरून पहिल्यांदा स्पष्टपणे दिसला.
१९७२: बांगलादेश राष्ट्रकुल देशांचा सदस्य बनला.
१९७५: भारताने आपला पहिला कृत्रिम उपग्रह आर्यभट्ट सोव्हिएत युनियनच्या मदतीने अंतराळात यशस्वीपणे सोडला. भारतीय अंतराळ संशोधनातील हा एक अत्यंत महत्त्वाचा ऐतिहासिक क्षण होता.
१९९५: अमेरिकेतील ओक्लाहोमा शहरात एका सरकारी इमारतीवर मोठा बॉम्बस्फोट झाला होता.
◼️जन्म
१८३३: ब्रिटिश राजकारणी आणि समाजसुधारक सिडनी लोव्ह यांचा जन्म.
१९६८: भारतीय क्रिकेट खेळाडू व्यंकटेश प्रसाद यांचा जन्म.
१९७७: भारतीय धावपटू अंजू बॉबी जॉर्ज यांचा जन्म.
१९८७: रशियन टेनिस स्टार मारिया शारापोव्हा हिचा जन्म.
▪️मृत्यू
१९१०: भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील क्रांतिकारक अनंत लक्ष्मण कान्हेरे, कृष्णाजी गोपाळ कर्वे आणि विनायक नारायण देशपांडे यांना ठाणे कारागृहात फाशी देण्यात आली.
१९३३: भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि समाजसुधारक लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांचे निधन.
१९६७: आधुनिक जर्मनीचे निर्माते आणि पहिले चॅन्सेलर कोनराड एडेनोअर यांचे निधन.
महत्त्वाचे दिवस
जागतिक यकृत दिन: यकृताच्या आरोग्याविषयी जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
भारतीय अंतराळ दिन: आर्यभट्ट उपग्रहाच्या प्रक्षेपणामुळे भारतीय विज्ञानात या दिवसाला मोठे स्थान आहे.
🟠 १९ एप्रिल २०२६ चे पंचांग खालीलप्रमाणे:
दिनांक: १९ एप्रिल २०२६
वार: रविवार
भारतीय सौर दिनांक: २९ चैत्र १९४८
शालिवाहन शक: १९४८
संवत्सर: पराभव
अयन: उत्तरायण
ऋतू: वसंत
तिथी: अक्षय्य तृतीया (वैशाख शुद्ध तृतीया) - सकाळी ११:५८ पर्यंत, त्यानंतर चतुर्थी प्रारंभ.
नक्षत्र: कृतिका - पूर्ण रात्र.
योग: सौभाग्य - दुपारी ०३:२२ पर्यंत, त्यानंतर शोभन प्रारंभ.
करण: गर - सकाळी ११:५८ पर्यंत, त्यानंतर वणिज प्रारंभ.
सूर्योदय: सकाळी ०६:१३
सूर्यास्त: संध्याकाळी ०६:५३
चंद्रोदय: सकाळी ०७:३५
चंद्रास्त: रात्री ०९:२३
चंद्र राशी: वृषभ (पूर्ण रात्र)
शुभ वेळ (मुहूर्त):
अमृत काळ: मध्यरात्रीनंतर ०१:२५ ते ०३:०३
अभिजीत मुहूर्त: दुपारी १२:०८ ते १२:५९
अशुभ वेळ:
राहु काळ: संध्याकाळी ०५:१८ ते ०६:५३
यमगंड: दुपारी १२:३३ ते ०२:०८
गुलिक काळ: दुपारी ०३:४३ ते ०५:१८
विशेष: आज अक्षय्य तृतीया आहे. हा दिवस साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक मानला जातो. आजच्या दिवशी केलेले दान आणि जप अक्षय फळ देणारे असते असे मानले जाते. त्रेतायुगाचा प्रारंभ देखील याच दिवशी झाला होता.
